موضوع تحقيق :

بررسي نقش ايدئولوژي گرايي در سياست خارجي

احمدي  نژاد دربرابر غرب .

سوال تحقيق :

سوال اصلي : چگونه  ايدئولوژي گرايي دولت احمدي نژاد نقشي درروابط ايران با غرب داشته است ؟

سوالات فرعي :

ايدئولوژي گرايي به چه معناست ؟

ايادولت احمدي نژاد ايدئولوژي گراست؟

چگونه ايدئولوژي گرايي درسياست خارجي دتاثير دارد؟

فرضيه:

"ايدئولوژي گرايي دولت احمدي نژاد موجب ايجاد سياست تهاجمي در برابر غرب شده است"

پيشينه پژوهش :

درمورد كارهاي تحقيقاتي كه درمورد موضوع تحقيق من كار شده باتوجه به جست وجو هاي كه در كتب ومقالات علمي داشته ام كاري كه به صورت مستقيم در اين مورد انجام شده باشد نيافتم . برخي از منابع كه مي توان به لحاظ موضوعي مربوط به اين بحث من مي شود را به عنوان پيشينه پژوهش و كمك كننده  در پيشبرد بهتر اين كار تحقيقاتي انتخاب كرده ام كه چكيده وخلاصه انان را ارائه مي دهم . هدف من در خلاصه كردن اين منابع نشان دادن آن قسمت هايي است كه به موضوع تحقيق من مربوط مي شود .

ابتدا به كتاب سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران دردولت احمدي نژاد نوشته پرفسور حميد مولانا ودكتر منوچهر محمدي اشاره مي كنم كه ارتباط ونزديكي زيادي باتحقيق من دارد.

ابتدا در اين كتاب به برخي مباحث كلي درمورد سياست خارجي مانند اهداف سياست خارجي ،نهادهاي تنظيم كننده سياست خارجي،ابزارهاي مورد استفاده در سياست خارجي ،عوامل موثردر سياست خارجي و... مي پردازد .

براساس همين مباحث كلي به بررسي كليات سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران مي پردازد.

اصول سياست خارجي جمهوري اسلامي:

باوقوع انقلاب 57 تحولات عظيمي درتمامي زمينه ها ازجمله سياست خارجي ايجاد كرد.براين اساس از همان روزهاي اول انقلاب ،امام خميني به عنوان رهبر انقلاب سياست خارجي جمهوري اسلامي را در شعار نه شرقي نه غربي اعلان نمود.

اهداف سياست خارجي جمهوري اسلامي:

مهمترين منبع براي شناخت اهداف سياست خارجي جمهوري اسلامي قانون اساسي كشور مي باشد.درقانون اساسي بيشترين توجه به رسالت جهاني انقلاب وتحقق اهداف بين المللي نظام داده است. به طور خلاصه مهمترين اهداف سياست خارجي جمهوري اسلامي عبارتند :

1.تلاش درجهت تشكيل امت واحده جهاني

2.حمايت از مستضعفين درمقابل مستكبران

3. حراست ازاستقلال وتمايت ارضي كشور

4.دفاع ازحقوق مسلمانان

5.دعوت

نهاد هاي تصميم گيري سياست خارجي جمهوري اسلامي:

براساس قانون اساسي نهاد هاي تصميم گيري سياست خارجي جمهوري اسلامي عبارتند از:

1.      مقام رهبري برطبق اصل 110 قانون اساسي

2.      رياست جمهور طبق اصول 113 و124- 133

3.      هيات دولت

4.      مجلس شوراي اسلامي برطبق اصول 139،78،77

5.      شوراي نگهبان

6.      شوراي امنيت

7.      وزارت امور خارجه

عوامل موثردرسياست خارجي جمهوري اسلامي :

عواملي مانند، موقعيت جغرافيايي ،دسترسي به دريا،وسعت كشور ،جمعيت ونيروي انساني ،كشاورزي ، آب،منابع

معدني ، عوامل غير ملوس مانند ارزش ها واعتقادات و...،تكنولوژي برتر.

سپس درفصل بعدي به سياست خارجي ايران بعد از پيروزي  انقلاب مي پرازد .

سياست خارجي دولت موقت (دوره انفعال ):

مطالعه انقلاب هاي گذشته نشان مي دهد كه پس از پيروزي انقلاب درمرحله اول مرداني روي كار مي آيند كه معمولا ميانه رواند. در ايران هم درتاريخ 11بهمن 57 يك هفته قبل ازپيروزي انقلاب امام خميني بنا به پيشنهاد شوراي انقلاب طي حكمي مهندس مهدي بازرگان را به عنوان نخست وزير دولت موقت برگزيد . سياست خارجي دولت بازرگان را مي توان به طور خلاصه اين گونه مطرح كرد:

·         دولت موقت فاقد يك استراتژي مشخص براي سياست خارجي بود ودرك روشني ازسياست نه شرقي نه غربي امام نداشت

·         تمايل به ترميم رابطه با ايالات متحده باتوجه به ديدگاه نخست وزير و وزير امور خارجه  درحوزه سياست خارجي  كه نهايت به استعفاي دولت موقت گرديد.

·         دربين اعضاي دولت موقت هم درمورد تصميم گيري در سياست خارجي اختلاف نظر عميقي وجود داشت .

·         دولن موقت فاقد پايگاه مردمي براي پيشبرد ديدگاهها ي خود درعرصه سياست خارجي بود.

سياست خارجي دوران جنگ تحميلي (سياست تدافعي):

با سقوط دولت موقت وروي كار آمدن سيد حسن بني صدردوره حاكميت ليبرال ها بر سياست خارجي وارد مرحله تازه اي شد.دراين مرحله سياست خارجي ايران تحت شعاع سه مسئله بود

1.      ديپلمات هاي امريكايي كه توسط دانشجويان پيرو خط امام گروگان گرفته شده بودن.

2.      حمله شوروي به افغانستان واشغال اين كشور .

3.      حمله عراق به ايران وآغاز جنگ تحميلي.

روند سياست خارجي دراين دوره را مي توان به دو دوره تقسيم كرد :الف.دوره ابهام وآشفتگي  ب.دوره اصول گرايي

در دوره ابهام كه دردوران بني صدر بود ايران از سوي ايالات متحده براي آزادي گروگان ها تلاس هاي رابا ارعاب وتهديد وتطميع آغاز كرد .در دوره اصول گرايي كه با كسب قدرت ازسوي نيروهاي انقلابي همراه بود باعث شدتت سياست خارجي دچار تحول عمده وانقلابي شد . درواقع سكان سياست خارجي دراين دوران در دست امام خميني قرار گرفت . دراين مقطع سياست خارجي ايران براساس الگوي تقابل گراي /محدوديت محور بود.

سياست خارجي در دوران سازندگي (سياست تنش زدايي وتوسعه اقتصادي):

شرايط داخلي پس از جنگ وقبول قطع نامه598 ضرورت تحول دراولويت بندي اهداف سياست خارجي  براساس تامين نيازهاي اقتصادي وتوسعه كشور راخاطر نشان مي كرد.تامين هزينه هاي بازسازي نيازمند درآمدهاي نفتي وافزايش همكاري باكشور هاي ديگر بود.

به طور خلاصه مي توان سياست خارجي دوران سازندگي را به شرح زير خلاصه كرد:

1.      ضرورت توجه به مسائل اقتصادي وامنيتي وتامين منافع ملي در بعد اقتصادي موجب شد تابراي دستيابي به اعتبار وقدرت ،سياستي عمل گرا وهمزيستي باديگران رادنبال كند.

2.      پذيرش نظم حاكم بر روابط بين الملل

3.      احترام به قواعد بين المللي

4.      عضويت فعال درسازمان هاي بين المللي ومنطقه اي

5.      تلاش براي بوجود آوردن فضاي همزيستي باهمسايگان وكشورهاي دوست.

6.      سياست صدور انقلاب كه دردوران جنگ تزاصلي سياست خارجي بود به سياست اسلام دريك كشور در دوران سازندگي تبديل شد.

7.      اگر چه تلاش زيادي شد تاباكشورهاي اروپايي روابط دوستانه برقرار شود ولي به دليل پيش آمدن مسائلي مانند كشته شدن مخالفان نظام دراروپا باعث تنش زايي دراين رابطه شد

8.      فروپاشي شوروي اگرجه يك فرصت براي سياست خارجي ايران بود ولي تهديدات وتبعاتي هم به همراه داشت مانند هژموني ايالات متحده

9.      جنگ اول خليج فارس يك فرصت تاريخي براي سياست خارجي ايران محسوب مي شد كه مي توانست روابط خود را با اين كشور ها بهبود بخشد.

سياست خارجي دولت  خاتمي (ادامه سياست تنش زدايي برمبناي توسعه سياسي):

اصول سياست خارجي خاتمي بردو اصل تنش زدايي وهمزيستي وگفت وگوي تمدن هااستوار بود.

به طور خلاصه  سياست خارجي دولت خاتمي به شرح زير است:

1.      سياست تنش زدايي دردوران رياست جمهوري خاتمي با وجود نفس مثبت آن درنظام بين الملل به علت مخالفت ايالات متحده نتوانست دستاورد مثبتي رادربرداشته باشدوايالات متحده ايران رامحور شرارت قرار داد.

2.      باتوجه به پيچيدگي هاي نظام بين الملل وبحران هاي مستمرجهاني ، نگرش خوش بينانه اي به ايده گفت وگوي تمدن ها ي خاتمي وتنظيم آن براساس منافع ملي تاحدود زيادي بابرخي واقعيت هاي جهان معاصرمغايرت داشت به طوري كه كشورهاي استعماري به سادگي حاضربه دست كشيدن ازسياست هاي تمايت گراي خود نيستند.

3.      طرح گفتگوي تمدن ها اگرچه در سازمان ملل مورد پذيرش قرار گرفت وحتي ايالات متحده و اسرائيل هم ان را پذيرفتند وبه عنوان يك شيوه روابط عمومي براي نظام اسلامي مطرح شد ولي درعمل به گفتگوهاي بي حاصل تبديل شدكه باعث سرخوردگي ملت هاي آزاد دنيا كه چشم انيد به جمهوري اسلامي داشتند گردييد.

4.      درخصوص 11سپتامبر ،حمله ايالات متحده به عراق وافغانستان اكرچه دستگاه سياست خارجي همكاري نسبتا بالايي با طرف امريكايي داشت اما دستاورد هاي ان براي ايران اندك بود .

5.      درخصوص بحران هسته اي دستگاه سياست خارجي سعي كرد بادادن امتياز ومذاكره به پيشبرد امور مبادرت ورزد اماطرف اروپايي نتنها هيچ امتيازي نداد بلكه به مدت دو سال فعاليت هسته اي ايران را به انفعال كشيد.

در فصل بعدي كتاب به سياست كلي ناظر بر روابط خارجي مي پردازد . در اين قسمت سند چشم انداز بيست ساله را به عنوان سياست كلي ومورد نظر سياست خارجي مي داند.

براساس سند چشم انداز به چند مورد از خط مشي هاي كلي در سياست خارجي رابيان مي كنم :

1.      رعايت اصل استغنا وخود باوري درتعاملات سياسي وديپلماتيك

2.      ايفاي نقش پيشتاز وفعال درروابط دوجانبه وچند جانبه وپرهيز از سياست انفعالي در سياست خارجي

3.      بر خورد علمي درطراحي واجراي سياست خارجي

4.      ارتقا نقش كشور در روابط بين الملل

 و ...

در ادامه ،كتاب وارد مباحث مربوط به سياست خارجي دولت احمدي نژاد مي شود .

مولفه هاي دولت نهم :

1.      اتكاء به ملت وبرقراري ارتباط با مردم از طريق سفرهاي استاني كه پيوند دولت وملت را به نمايش مي گذارد وحمايت توده هاي مردمي مهم ترين عامل درقدرت ملي واعمال سياست خارجي مي باشد.

2.      زنده كردن شعائر وآرمان هاي انقلاب اسلامي كه بعد از27سال دوباره احيا گرديد واين آرمان ها همان عقايدي است كه رمز ماندگاري نظام واستمرار ان به شمار مي رود.

3.      ورود ايران اسلامي به باشگاه هسته اي با وجود فشار وتهديد مستمر خارجي.

4.      باز تعريف مجدد درخصوص رابطه با دولت هاي منطقه وفرا منطقه اي، فضا وميدان گسترده اي را براي ايران خلق كرد.

اصول حاكم بر سياست خرجي دولت نهم :

1.     ديدگاه دولت به نظام بين الملل

الف . نظام بين الملل موجود:

ديدگاهاي دولت نهم را نسبت به نظام بين الملل موجود به شرح زير مي باشد :

الف-1: بياعتباري روز افزون سازمان هاي بين المللي

سازمان هاي بين المللي مانند سازمان ملل از بدو پيدايش ، كه در يك ساختار نظام دو قطبي شكل گرفت دراختيار دو بلوك شرق وغرب بود بعد فروپاشي شوروي ويك جانبه گرايي ايالات كتحده اين سازمان به ابزار سلطه اين كشور تبديل گرديد.كشور هاي ديگر نتنها نمي توانند ازپتانسيل هاي اين سازمان استفاده كنند بلكه به عنوان ابزاري در دست نظام سلطه براي جلوگيري از احقاق حق شان گرديده است.

الف-2: رژيم غاصب صهيونيستي

نطام سلطه با ايجاد رژيم اسرائيل در منطقه حساس و استراتژيك خاورميانه ازاين رژيم به عنوان سركوب وبحران درمنطقه استفاده كردند.اين رژيم انواع جنايت ها را درحق مردم فلسطين ولبنان صورت داده درحالي كه هيچ سازمان بين المللي حركتي در جهت محكوميت آن انجام نداد.

الف-3: دخالت نظامي وسياسي قدرت هاي زور گو

از قرن 16به بعد ،نظام سلطه درغرب با سياست كشتي هاي توپ دار آغاز شد وتاامروز اين وضعيت ادامه داشته است .در هرزماني كه منافع غرب به خطر بيافتد به عناوين مختلف اقدام به دخالت هاي نظامي كرده است .درحالي كه اگر زماني منافعشان تهديد نگردد درمقابل كشته شدن هزاران نفر انسان بيگناه هيچ گونه واكنشي نشان نمي دهد.

الف-4:انباشت سلاح هاي هسته اي دردست زورگويان

پنج كشور عضو دائم شوراي امنيت كه ادعاي حفظ نظم وامنيت بين المللي رابرعهده دارند درحدود 95درصد بمب هاي هسته اي را دراختيار دارند.واز ان براي تهديد عليه كشورهايي كه بامنافع غرب مخالف اند استفاده مي كنند.

الف-5:تبديل دنيا به دو بخش فقير وغني در اقتصاد وسلطه گر وتحت سلطه درعرصه سياسي

دنياي كنوني از نظر اقتصادي به دو بخش شمال وجنوب تقسيم شده است . درعرصه سياسي غرب به هر وسيله اي سعي مي كند تاسلطه خود راديگر كشورها اعمال كند.

ب .نظام بين الملل مطلوب

1.      ايجادصلح وآرامش بر پايه عدالت ومعنويت درجهان

2.      پيشرفت اقتصادي همه كشورهاي جهان وكاهش فاصله كشور هاي فقير وغني

3.      ازبين رفتن نظام سلطه وزور درروابط بين الملل به طوري كه كشور ها به دودسته سلطه گر وتحت سلطه تقسيم نگردند.

4.      ازبين بردن چالش هاي جهان امروز شامل مسائل محيط زيست ،تبعيض نژادي ،فقر، مواد مخدر ،وتروريسم با همكاري تمام كشورهاي جهان.

5.      تغيير درروابط كشور ها به طوري كه براساس عدالت باشد.

6.      رعايت اصل حل وفصل مسالمت آميز اختلافات درون منطقه اي و سرزميني.

2.     توجه ويژه به ملت هاي جهان

دولت نهم در عرصه روابط بين الملل توجه به ملت ها را يكي ازاولويت هاي سياست خارجي خود قرار داده است  ومردم محوري واهميت داشتن ديدگاه ملت ها مورد اهميت اين دولت مي باشد.براين اساس اين ملت ها هستند كه منشا تحول در دنيا بوده اند ومي توانند با فشار برروي دولت ها رفتار انها را اصلاح نماييند يا با عدم راي به آنها باعث تغيير آنها گردند.

3.تقابل بانظام سلطه وزوربين الملل ؛منشور عدالت

درتبيين دكترين سياست خارجي ايران؛دولت احمدي نژاد فراسوي مفهوم قدرت وتوازن قدرت قدم برداشت وعدالت رابه عنوان يكي ازپايه هاي اصلي كاربردي جمهوري اسلامي ايران درسطح بين الملل وسازمان هاي جهاني عرضه نمود.مفهوم عدالت در روابط بين الملل يك نظريه آرمان گرايانه ايده اليسم نيست بلكه هم باهست ها وهم با بايد ها سروكار دارد .ازاين جهت نظريه عدالت در درك روابط بين الملل يك نظريه واقع بينانه است.

دراين عرصه دولت نهم تلفيق رئاليسم وايده اليسم رادردستور كارخود قرار داده است كه مي توان ان را آرمان گرايي واقع بينانه ياد كرد.

4.ديپلماسي فعال وعبور ازسياست منفعلانه

سياست خارجي فعال دولت نهم دردو بعد قرار گرفته است:

الف. استفاده از رسانه ها به عنوان رساندن پيام به ملت ها

ب. حضور فعال وقدرتمنددرسازمان هاي بين المللي وسفر به ديگر كشورها

5. قرار گرفتن در جايگاه مدعي ؛ نه متهم درنظام بين الملل

دولت نهم باشروع فعاليت خود باطراحي يك ديپلماسي تهاجمي درعين حال هوشمند ازجايگاهي كه طي سال هاي گذشته براي او ثبت شده بودخارج وخود را به عنوان يك قدرت سياسي كه متكي به اراده بزرگ ومعطوف به موقعيت استراتژيك است مطرح نمود.

                 راهبردهاي سياست خارجي دولت نهم

1.     افسانه هولوكاست ؛زيربناي سلطه صهيونيزم برجهان غرب

دكتر احمدي نژاد دراين مورد دو سوال مهم رامطرح مي كند :

الف. تحقيق وبررسي در خصوص واقعه هولوكاست صورت گيرد

ب. چرافلسطينيان بايد تاوان اين واقعه را كه هيچ نقشي درآن نداشته بايد بپردازد.

2. محورژيم صهيونيستي

ديدگاه هاي دولت نهم درمورد مسئه فلسطين رامي توان به صورت زير خلاصه كرد:

·         رژيم اشغالگر قدس يك رژيمي مي باشد كه ازجانب نظام سلطه به جهان اسلام تحميل گرديده است .

·         اسرائيل سرپل دنياي استكبار درقلب جهان اسلام است.

·         ملت فلسطين به نمايندگي ازجهان اسلام درمقابل اين رژيم ايستادگي مي كند.

·         وجودرژيم صهيونيستي موجب تشنج وناامني درمنطقه است.

·         امكان وجود صلح باتوجه به ماهيت رژيم صهيونيستي باملت فلسطين وجود ندارد.

3.     تشيل جبهه متحد ضدامپرياليستي

بعدپيروزي انقلاب اسلامي توجه به كشورهاي جهان سوم به عنوان يكي ازخطمشي هاي سياست خارجي قرار گرفت اگرچه به علت پاره اي مسائل به اين امر توجه چنداني نشد اما دردولت نهم وبا توجه به تاكييد سندچشم انداز بيست ساله توجه به ارتباط با كشورهاي جهان سوم به ويژه كشورهاي افريقايي و امريكاي لاتين مورد توجه قرار گرفت. باتوجه به اين اصل ووجود دولت هاي استقلال خواه ومردم گراي امريكاي لاتين درامر مبارزه با امپرياليسم ايالات متحده كاملا با ايران همسو شده وايم يك فرصت تاريخي است كه يك جبهه متحد ضدامپرياليستي ايجاد شود.

4.     نقش مهدويت درسياست خارجي

براين اساس سياست خارجي دولت  نهم دراين ؛راستاي چهار هدف رادنبال مي كند.

الف. عدالت خواهي

عدالت يكي از اركان مذهب شيعه ويكي ازپيام هاي حكومت جهاني حضرت مهدي است .ذرسياست خارجي دولت جمهوري اسلامي ايران عدالت يكي ازمحورهاي اساسي سياست خارجي بوده اسن .

ب. صلح خواهي

يكي ديگر ازبرنامه هاي جهاني حضرت مهدي استقرارصلح براساس عدالت است . جمهوري اسلامي صلح وآرامش را برپايه عدالت ومعنويت نه تنها براي ملت ايران بلكه براي تمام ملت هاي جهان مي خواهد.

ج. اصل مهرورزي

يكي از اصول فرهنگ مهدويت را مي توان توجه به فرد وجامعه دانست .دوست داشتن انسان ها وتوجه به وضع آنها بدون درنظرگرفتن رنگ پوست ؛نژاد ومليت دانست .

د. مبارزه با سلطه گران

5. اتحاد جهان اسلام

احمدي نژاددرسخنراني خود دركنفرانس اسلامي سران درعربستان اصول وپيامد هاي اين اتحاد را بر ميشمرد كه به شرح زيراست:

·         پيوستگي واتحاددولت هاوملت هاي اسلامي باعث ايجاد يك قدرت بزرگ خواهد شد واين فدرت بزرگ درجهت حفظ صلح جهاني خواهد بود.

·         تقويت روابط اقتصادي بين كشورهاي مسلمان.

·         معرفي مهرورزي عملي وبرادرانه همراه باصلح وآرامش.

·         تاسيس ديوان داوري اسلامي برگرفته ازقوانين اسلامي.

·         مبارزه بارژيم غاصب صهيونيستي

·         رفع تهديد ازكشورهاي مورد تهديد استكبار.

·         به علت وجود بيش از يك ميليار مسلمان در جهان مسلمانان بايد يك نمايينده درشوراي امنيت داشته باشد.

·         تشكيل سازمان حقوق بشر جهت پيگيري حقوق مسلمانان

6.سياست هسته اي

احمدي نژاد سياست هسته اي ايران رادرسخنراني خوددرمقرسازمان ملل اين گونه مطرح كرد:

·         مباني ديني دراسلام حركت به سوي تسليحات هسته راجايز نمي داند براين اساس سلاح هاي هسته اي دردكترين دفاعي ايران هيچ نقشي ندارد.

·         جمهوري اسلامي احياي معاهده NPT  وايجاد كميته ويژه براي خلع سلاح هسته اي ورفع اپارتايد هسته اي را اقدامي ضروري مي داند .

·         چرخه سوخت هسته اي درايران به لحاظ فني متفاوت ازچرخه سوخت سايركشور هاي بهره مند ازفناوري هسته اي نيست.

·         محور سياست هسته اي ايران مراوده وتعامل با آژانس براساس حق مسلم ايران براي داشتن چرخه سوخت هسته اي است .

·         جمهوري اسلامي مخالف تمركز برتكليف كشورها وبي اعتنايي به حقوق انها در معاهده NPT است

                           روش هاي مقابله وبرخورد

دراين بخش از كتاب به روش هاي برخورد دولت احمدي نژاد درعرصه سياست خارجي اشاره مي كند كه عبارتند از:

1.    مقاومت وايستادگي

يكي ازابزار هاي دولت نهم براي مقابله وبرخورد درسياست خارجي مقاومت وايستادگي است كه مصاديق آن عبارتند از:

الف . انرژي هسته اي

تعامل وايستادگي سياست دولت نهم دربرخورد با بحران هسته اي بود.پرهيز از هرگونه انفعال وتسليم شدن دربرابر غربدراين مسئله وادامه دادن به غني سازي نشان داده در صورتي كه دربرابر تهديدات غرب ايستادگي شوددرنهايت غرب عقب نشيني خواهد كرد.

    ب. جبهه همبستگي براي صلح

دستگاه سياست خارجي در طي سال هاي اخير عرصه ديپلماسي را وسيع تر وقاطعانه تر كرده است .عده اي كه براساس تئوري هاي غربي معتقد بودند كه اين ديپلماسي ماجراجويانه بي حاصل است اكنون مشاهده مي كنندكه مي توان دربرابر فشارهاي غرب ايستادگي كرد.

2.    ديپلماسي اقتصادي

ديپلماسي اقتصادي فن به كارگيري منابع وابزار هاي اقتصادي درخدمت اهداف سياسي است تامحيط اقتصادي وسياسي مناسبي را براي ارتقا رشدوتوسعه اهداف ملي فراهم كند .

مهمترين اقدامات دولت نهم دراين عرصه به شرح زير است :

·         تقويت وبازنگري درمعاونت اقتصادي وزارت امورخارجه

·         تاكيد بربخش اقتصادي سفارت خانه ها وفعال سازي انها

·         شناسايي فرصت هاي اقتصادي دركشورهاي ديگر

·         هماهنگي وزارت خانه هاي ذيربط باوزارت خارجه دراين خصوص

·         برپايي نمايشگاه هاي بين المللي ودعوت ازسرمايه گذاران خارجي

·         تقويت اتاق بازركاني به منظورحضور فعال بخش خصوصي درديگر كشورها

3.    نفوذ درساختارهاي تصميم گيري

الف . نفوذ وتاثير گذاري درسازمان ملل ومجامع بين المللي

دولت نهم با رويكرد ديپلماسي فعال وحضور پرتوان درعرصه بين المللي ،جهوري اسلامي رابيشتر ازگذشته مورد توجه جهانيان قرار داده است . راهبرد دولت ازاين توجه به سازمان ملل ومجامع بين المللي  به شرح زير است:

·         با حضور فعال وقدرتمند وارائه ايده وافكار نو مي توان درتصميم گيري سازمان ملل نفوذ كرده وتصمييات مهم ان را تحت تاثير قرار داد.

·          تغيير شرايط جامعه بين المللي زمينه لازم را براي تحول درساختار ومنشور سازمان ملل ايجاد نموده است ،دولت نهم دراين زمينه تلاش داشته وسعي مي كند اين سازمان بخصوص شوراي امنيت را متحول كند .

·          ائتلاف باگروه كشورهاي خصوصا اجماع كشورهاي مسلمان  وملل آزاده درمجامع جهاني مي تواند جلوي قطع نامه هايي كه جهت سلطه بركشور ها تنظيم مي شود گرفته يا حداقل تعديل نمايد.

ب. نفوذ درساختارهاي تصميم گيري ايالات متحده

بعد ازاستقرار دولت نهم راهبرد هاي زير براي تقويت و نفوذ دراقليت مسلمان وايرانيان مقيم در دستور كار قرار گرفت

·         ديداربا ايرانيان مقيم امريكادرخلال اجلاس سران در سازمان ملل

·         توجه به وضع ايرانيان دراين كشور وتاكيد بر حل مشكل انان در امور گذرنامه وخدمت نظام وظيفه

·         اسنفاده ازنظرات وانديشمندان ساكن درايالات متحده

·         ديدار وسخن راني با علما روحانيون مسلمان سراسر امريكا

ج. تاثير برافكار عمومي ونخبگان جهان

د. نفوذ دررسانه ها

احمدي نژادبه طور مستمر در مصاحبه هاي مطبوعاتي شركت مي كند هدف از اين اقدام :

·         تشريح ديدگاه ها وسياست داخلي وخارجي  جمهوري اسلامي

·         تشريح مواضع هسته اي ايران براي جامعه جهاني

4.  خلاقيت وتوليد فكر

دولت نهم در عرصه سياست خارجي دست به دو اقدام مهم زد:

1.      ارائه ايده ها ودكترين هاب نوين در صحنه سياسي جهان كه درسازمان ملل به شرح زير پيشنهاد گرديد:

·         ارائه كنسرسيوم غني سازي متشكل از كشور هاي علاقه مند ،جهت رفع بحران هسته اي

·         ايده عدالت محوري در روابط بين الملل

·         پيشنهاد تشكيل جبهه همبستگي براي صلح

·         ارسال نامه براي سران بعضي كشورها

2.      ايده استفاده ازاتاق فكروكاربرد ان درسياست خارجي

براين اساس  مهمترين اقدامات دولت نهم در سياست خارجي به شرح ذيل مي باشد:

•         استفاده از ظرفيت هاي غيرفعال در عرصه سياست خارجي

•         بهره گيري از آرا وعقايد افراد خارج از سيستم دولتي ونظرات افراد دانشگاهي

•         ارائه راه حل براي مسائل ومشكلات موجود در سياست خارجي

•         ارائه تفكرات نوين درحوزه سياست خارجي

•         ايجاد خودباوري درافراد

•         خارج شدن از حوزه تئوري هاي غربي درخصوص سياست خارجيوارائه تئوري هايي باتوجه به تفكرات وايده هاي اسلامي وايراني

•         امكان بررسي ونقد مسائل سياست خارجي دريك محيط علمي وآزاد

اين ارائه خلاصه اي از كتاب سياست خارجي جمهوري اسلامي در دولت احمدي نژاد بود .تلاش شد تا نكات كليدي بحث وحداكثر مباحثي كه بيشتر مورد توجه موضوع بود ارائه شود.در مورد اثار ديگري كه در اين زمينه بحث كرده باشند وبتوان آن را با اين موضوع ربط داد من اثري را پيدا نكرده ام اما درطول ارائه موضوع به اثاري اشاره خواهد شد كه جاي بحث در اين فصل را ندارد.

كتابنامه :

1)      احتشامي، انوشيروان ، سياست خارجي ايران در دوران سازندگي ، تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ، 1378

2)      احمدي نژاد، محمود ، ديپلماسي نامه ها :نامه هاي رئيس جمهور اسلامي ايران به سران كشورها، پاپ بنديكت شانزدهم(رهبر كاتوليك هاي جهان) و مادر آمريكايي و باراك اوباما، تهران  :  رياست جمهوري، مركز پژوهش و اسناد    ،1387

3)      احمدي نژاد، محمود ، عدل و صلح (گفتارهاي رئيس جمهوري اسلامي ايران در چهارمين سفر كاري به امريكا) ، تهران  :  رياست جمهوري، مركز پژوهش اسناد، نشر جمهور   ،1387

4)      اخوان مفرد، حميدرضا  ،ايدئولوژي انقلاب ايران ، تهران  :  پژوهشكده امام خميني (س) و انقلاب اسلامي،معاونت پژوهشي    ،1381

5)      اديب زاده، مجيد ، زبان، گفتمان و سياست خارجي: ديالكتيك بازنمايي از غرب در جهان نمادين ايراني، تهران  :  اختران    ،1387

6)      ازغندي، عليرضا ، سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  نشر قومس    ،1381

7)      اسدي، بيژن ، سياست خارجي دولتي اصلاحات؛ موفقيت ها و شكست ها ، تهران  :  مركز بازشناسي اسلام و ايران    ،1387

8)      اسكندريان، مهدي ، جمهوري اسلامي ايران ،     تهران  :  موسسه فرهنگي مطالعات و تحقيقات بين المللي ابرار معاصر تهران    ،1386

9)      اطاعت ، جواد ، ژئو پوليتيك و سياست خارجي ايران، تهران  :  نشر سفير    ،1376

10)   افروغ، عماد ، نگرشي ديني وانتقادي به مفاهيم عمده سياسي ، تهران  :  موسسه فرهنگ ودانش    ،1382

11)  امجد، محمد ، ايران؛ از ديكتاتوري سلطنتي تا دين سالاري ، تهران  :  مركز بازشناسي اسلام و ايران، موسسه فرهنگ، هنر و ارتباطات    ،1380

12)   انسار، پير  ، ايدئولوژي‌ها، كشمكش ها و قدرت ، تهران  :  قصيده سرا    ،1381

13)  ايزدي ، بيژن ، درآمدي بر سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ،قم  :  دفتر تبليغات اسلامي قم    ،1371

14)  ايزدي ، بيژن ، سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، قم  :  دفترتبليغات اسلامي قم    ،1371

15)  ايكن، هنري داويد ، عصر ايدئولوژي ، [بي م]  :  امير كبير[ با همكاري فرانكلين]    ،1345

16)   باقي، عمادالدين ، بررسي انقلاب ايران ، تهران  :  نشر سرايي    ،1382

17)  بخشايشي اردستاني، احمد ، اصول سياست خارجي ( ج . 1. 1 ) ، تهران  :  آواي نور    ،1375

18)  بشيريه ، حسين ، ديباچه اي بر جامعه شناسي سياسي ايران دوره جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  نگاه معاصر    ،1381

19)  بني لوحي، علي ، ايران و آمريكا، امام خميني (ره) و تبيين سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، تهران  :  دانش و انديشه معاصر    ،1378

20)   بودون ، ريمون ، ايدئولوژي در منشا معتقدات ، تهران  :  شيرازه    ،1378

21)    پلامناتز، جان پتروف  ،ايده ئولوژي  تهران  :  شركت انتشاراتي علمي و فرهنگي    ،1373

22)   تاجيك، محمدرضا ، سياست خارجي: عرصه فقدان تصميم و تدبير؟! ، تهران  :  فرهنگ گفتمان    ،1383

23)    تامپسون، جان ب ، ايدئولوژي و فرهنگ مدرن( نظريه اجتماعي انتقادي در عصر ارتباطات توده

         تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)    ،1380

24)  جعفري ولداني ، اصغر ،روابط خارجي ايران «بعد از انقلاب اسلامي» ،تهران  :  آواي نور    ،1382

25)  چرنوف، فرد ، نظريه و زبر نظريه در روابط بين الملل: مفاهيم و تفسيرهاي متعارض ، تهران  :  نشر ني    ،1388

26)  حاجي يوسفي، اميرمحمد ،ايران و خاورميانه: گفتارهايي در سياست خارجي ايران ، تهران  :  فرهنگ گفتمان، رياست جمهوري، مركز بررسيهاي استراتژيك    ،1383

27)  حسين زاده، محمدعلي ، گفتمان‌هاي حاكم بر دولت‌هاي بعد از انقلاب در جمهوري اسلامي ايران ،تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ،1386

28)  حقيقت ، صادق ، سال شمارتاريخ و روابط بين الملل ، قم  :  نشرخرم    ،1377

29)  حقيقت ، صادق ،مباني، اصول و اهداف سياست خارجي دولت اسلامي ،قم  :  پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي قم  :  دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، معاونت پژوهشي    ،1385

30)  حقيقت، صادق ،مسئووليتهاي فراملي درسياست خارجي دولت اسلامي، تهران  :  مركزتحقيقات استراتژيك رياست جمهوري ، معاونت انديشه اسلامي    ،1376

31)  خسروي، كمال ، نقد ايدئولوژي ، تهران  :  اختران    ،1383

32)  خليلي، اسدالله ، روابط ايران و آمريكا (بررسي ديدگاه هاي نخبگان آمريكايي) ، تهران  :  موسسه فرهنگي مطالعات و تحقيقات بين المللي ابرار معاصر تهران    ،1381

33)  دشتي، محمد ، ايدئولوژي و عقايد اسلامي ،[قم]  :  [دفتر انتشارات اسلامي ]    ،1360

34)  دهشيري، محمدرضا ، بازتاب مفهومي و نظري انقلاب اسلامي ايران در روابط بين الملل ، تهران  :  علمي و فرهنگي    ،1388

35)  دهقاني فيروزآبادي، جلال ، تحول گفتماني در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  روزنامه ايران    ،1384

36)  دهقاني فيروزآبادي، جلال ، چارچوبي مفهومي براي ارزيابي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  دانشگاه آزاد اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر گسترش توليد علم    ،1387

37)  دهقاني فيروزآبادي، جلال ، سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، مركز تحقيق و توسعه علوم انساني    ،1387

38)  ذاكريان، مهدي ، سياست خارجي خاتمي از منظر صاحبنظران ، تهران  :  همشهري    ،1380

39)  رخدادهاي سياست خارجي ايران (1376) ،تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1380

40)  رخدادهاي سياست خارجي ايران (1377) ، تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1380

41)  رمضاني، روح الله ، چارچوبي تحليلي براي بررسي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  نشر ني    ،1380

42)  رنجبر، مقصود ،ملاحظات امنيتي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ،تهران  :  پژوهشكده مطالعات راهبردي  ،  1378

43)  روزن، باري  ، انقلاب ايران: ايدئولوژي و نماد پردازي  ،تهران  :  مركز بازشناسي اسلام، موسسه فرهنگ، هنر و ارتباطات  ،1377

44)  زارعي، مجتبي ، آمريكا تمام مي شود: هرمنوتيك تغيير چهره قدرت در امريكا در انديشه دكتر محمود احمدي‌نژاد ، تهران  :  خانه كتاب    ،1388

45)  زارعي، مجتبي ،حكمت و ديالكتيك: گفتارهايي در انديشه و روش دكتر محمود احمدي‌نژاد رئيس جمهوري اسلامي ايران ، قم  :  مجنون    ،1387

46)  زرهاني، احمد ، چالش هاي امروز جامعه ما: سيري در آفات انقلاب اسلامي ايران ، تهران  :  دانش و

47)  سپهر، مسعود ، بررسي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، بي م]  :  انجمت كارگران ودانشجويان وابسته به جنبش مسلمانان مبارز    ,[بي ت .]،

48)  سجادپور، محمدكاظم ، چارچوب هاي مفهومي و پژوهشي براي مطالعه سياست خارجي ايران ،تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1383

49)  سجادپور، محمدكاظم ، سياست خارجي ايران: چندگفتار در عرصه هاي نظري و عملي،  تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1381

50)  سريع القلم، محمود ،سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران: بازبيني نظري و پارادايم ائتلاف ،تهران  :  مركز تحقيقات استراتژيك    ،1379

51)  سليمي بني، صادق ، ارمغان دمكراسي: جهت گيري سياست خارجي ايالات متحده امريكا در قبال جمهوري اسلامي ايران (1357-1382 هـ. ش (1979-2003 م) ، قم  :  دفتر نشر معارف    ،1383

52)  سيف زاده، حسين ، اصول روابط بين الملل(الف وب) ، تهران  :  نشردادگستر؛ميزان    ،1378

53)  سيف زاده، حسين ، سياست خارجي ايران ، تهران : نشرميزان  ،1385

54)  سيف زاده، حسين ، مباني و مدلهاي تصميم گيري در سياست خارجي ، تهران  :  دفتر مطالعات سياسي و بين المللي    ،1375

55)   صادقي ، علي ، ايدئولوژي و روابط بين الملل ، تهران : نشرقومس    ،1376

56)  صدقي، ابوالفضل ، سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران از آغاز تا سال 1368 ، تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ،1386

57)  عالم , عبدالرحمن ،بنيادهاي علم سياست ،تهران  :  نشرني    ،1373

58)  عزتي، عزت الله ،ژئوپلتيك شيعه و امنيت مرزهاي جمهوري اسلامي ايران ،تهران  :  البرز فر دانش    ،1388

59)  علي بابائي ، غلامرضا ، تاريخ سياست خارجي ايران، از شاهنشاهي هخامنشي تا به امروز ، تهران  :  درسا    ،1375

60)  علي بابائي، داود ، بيست و پنج سال در ايران چه گذشت؟ (از بازرگان تا خاتمي) ، تهران  :  اميدفردا    ،1382

61)   عليجاني، رضا ، ايدئولوژي عليه ايدئولوژي ، تهران  :  قلم    ،1380

62)  عليجاني، رضا ،ايدئولوژي؛ ضرورت يا پرهيز و گريز؟ ،[تهران]  :  چاپخش    ،1380

63)  فراتي، عبدالوهاب ، انقلاب اسلامي؛ چالش ها و بحران ها ، قم  :  دفتر نشر معارف    ،1381

64)  فوزي تويسركاني، يحيي ، تحولات سياسي اجتماعي بعد از انقلاب اسلامي در ايران (1357-1380) ، تهران  :  عروج    ،1384

65)  قاسمي، فرهاد ،اصول روابط بين الملل ، تهران  :  ميزان    ،1384

66)  قندهاري، شادي ، روابط ايران و آمريكا در دوران رياست جمهوري خاتمي (مسائل ساختاري عدم عادي سازي روابط ايران و آمريكا) ، تهران  :  رسا    ،1386

67)  قوام ، عبدالعلي ، اصول سياست خارجي و سياست بين الملل ، تهران  :  سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)    ،1370

68)   كچوئيان، حسين ، پايان ايدئولوژي ، تهران  :  كيهان    ،1376

69)  كريمي پور، يدالله ، مقدمه اي بر ايران و همسايگان (منابع تنش و تهديد) ،تهران  :  جهاد دانشگاهي واحد تربيت معلم    ،(1381)

70)  كسلز، آلن ، ايدئولوژي و روابط بين الملل در دنياي مدرن ، تهران  :  دفتر پژوهشهاي فرهنگي ، با

71)  كوفمان، سارا ، تاريكخانة ايدئولوژي ، تهران  :  زمان    ،2536

72)  كوهن، ريموند ، گفتگوي فرهنگها: ارتباطهاي بين المللي در دنياي وابسته ، مشهد  :  آستان قدس رضوي ، شركت به نشر    ،1380

73)   لاريجاني، محمدجواد ، درس هاي سياست خارجي، تهران  :  مشكوه    ،1377

74)   لارين، خورخه ، مفهوم ايدئولوژي ، تهران  :  كتابخانه تخصصي وزارت امور خارجه    ،1380

75)    مانهايم، كارل،  ايدئولوژي واتوپيا: مقدمه اي بر جامعه شناسي شناخت تهران  :  سازمان مطالعه و تدوين كتب درسي (سمت)1377                                        

76)  متقي، ابراهيم ، نه شرقي، نه غربي: روابط خارجي ايران با آمريكا و اتحاد شوروي ،تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ،1379

77)  متقي، ابراهيم ،رويارويي غرب معاصر با جهان اسلام ،تهران  :  پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي    ،1387

78)  محمدي ، منوچهر ،سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران : اصول و مسائل ، تهران  :  نشر دادگستر    ،1377

79)  محمدي، منوچهر ، آينده نظام بين الملل و سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1386

80)  مردن، سيمون ، تقابل فرهنگي در روابط بين الملل اسلام و غرب ، تهران  :  سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، دانشكده فرماندهي و ستاد، دوره عالي جنگ    ،1379

81)  مصفا، نسرين ، نگاهي به سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1385

82)  مظفرپور، نعمت الله ، رويارويي آرمان شهر گرايان (جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده امريكا) ، تهران  :  علمي و فرهنگي    ،1386

83)  معدل، منصور ، طبقه، سياست و ايدئولوژي در انقلاب ايران ،تهران  :  مركز بازشناسي اسلام و ايران،

84)   معنوي، احمد ، سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در بستر منافع ملي (با نگاهي بر روابط ايران و عربستان) ، تهران  :  كتاب دانشجو    ،1387

85)  مقدمه اي بر ايدئولوژيهاي سياسي،تهران  :  نشر مركز    ،1385

86)  مكي، ساندرا ، ايراني ها: ايران، اسلام و روح يك ملت ، تهران  :  ققنوس    ،1380

87)  موسسه ي درراه حق واصول دين ،پاسداري از سنگرهاي ايدئولوژيك، قم  :  [با همكاري سازمان انتشارات وآموزش انقلاب اسلامي]    ,[بي ت.]

88)  مولانا، حميد ،سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در دولت احمدي نژاد ،تهران  :  دادگستر    ،1387

89)  نقيب زاده، احمد ، تاثير فرهنگ ملي بر سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ، تهران  :  وزارت امور خارجه    ،1381

90)   نكوروح، محمود ، بحران ايدئولوژي ،تهران  :  چاپخش    ،1372

91)  نوازني ، بهرام ،گاه شمار سياست خارجي ايران: از دي ماه 1376تا مرداد ماه 1380 ،تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ،1381

92)  نوازني، بهرام ، گاه شمار سياست خارجي ايران از دي ماه 1356 تا مرداد ماه 1367 ،تهران  :  مركز اسناد انقلاب اسلامي    ،1381

93)  وايتهد، آلفرد نورث ، سرگذشت انديشه ها ، تهران  :  دفتر نشر فرهنگ اسلامي    ،1370

        وزارت مور خارجه، دفتر مطالعات سياسي و بين المللي    ،1379

94)  ولايتي، علي اكبر ، بررسي ماهيت قدرت و سياست خارجي آمريكا و موضوع برقراري رابطه ، قم  :  دفتر نشر معارف    ،1382

95)  ولايتي، علي اكبر ، يك قرن ارتباط: پيشينه ارتباط ايران و آمريكا در سده گذشته و تاثير تحولات جهاني بر اين ارتباط ، تهران  :  كانون انديشه جوان    ،1384

96)  ولي پور زرومي، حسين ، گفتمانهاي امنيت ملي در جمهوري اسلامي ايران ،تهران  :  پژوهشكده مطالعات راهبردي    ،1383

97)   وينسنت ، اندرو ، ايدئولوژي هاي مدرن سياسي ، تهران  :  ققنوس   ، 1378

98)  هاديان، كمال الدين ، سياست خارجي آمريكا و منافع ملي ايران ، تهران  :  هاد، فرس    ،1376

         همكاري مركز بين المللي گفتگوي تمدن ها    ،1380

99)   هي وود، اندرو ، درآ‎مدي بر ايده ئولوژي هاي سياسي از ليبراليسم تا بنيادگرايي ديني ،تهران  :   موسسه فرهنگي آينده پويان    ،1378-

100)          هيل، كريستوفر ، ماهيت متحول سياست خارجي ، تهران  :  پژوهشكده مطالعات راهبردي    ،1386