بررسي نقش ايدئولوژي گرايي در سياست خارجي
موضوع تحقيق :
بررسي نقش ايدئولوژي گرايي در سياست خارجي
احمدي نژاد دربرابر غرب .
سوال تحقيق :
سوال اصلي : چگونه ايدئولوژي گرايي دولت احمدي نژاد نقشي درروابط ايران با غرب داشته است ؟
سوالات فرعي :
ايدئولوژي گرايي به چه معناست ؟
ايادولت احمدي نژاد ايدئولوژي گراست؟
چگونه ايدئولوژي گرايي درسياست خارجي دتاثير دارد؟
"ايدئولوژي گرايي دولت احمدي نژاد موجب ايجاد سياست تهاجمي در برابر غرب شده است"
پيشينه پژوهش :
درمورد كارهاي تحقيقاتي كه درمورد موضوع تحقيق من كار شده باتوجه به جست وجو هاي كه در كتب ومقالات علمي داشته ام كاري كه به صورت مستقيم در اين مورد انجام شده باشد نيافتم . برخي از منابع كه مي توان به لحاظ موضوعي مربوط به اين بحث من مي شود را به عنوان پيشينه پژوهش و كمك كننده در پيشبرد بهتر اين كار تحقيقاتي انتخاب كرده ام كه چكيده وخلاصه انان را ارائه مي دهم . هدف من در خلاصه كردن اين منابع نشان دادن آن قسمت هايي است كه به موضوع تحقيق من مربوط مي شود .
ابتدا به كتاب سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران دردولت احمدي نژاد نوشته پرفسور حميد مولانا ودكتر منوچهر محمدي اشاره مي كنم كه ارتباط ونزديكي زيادي باتحقيق من دارد.
موضوع
جنگ تحمیلی و برتری ایدئولوژیک ایران
فرضیه : نقش ایدئولوژی دینی و تاثیر آن باعث پیروزی ایران در طول جنگ تحمیلی شد و نتایج به وجود آمده ، عکس العمل دول قدرتمند در عرصه بین المللی را در پی داشت
سوال : چگونه رزمندگان ایرانی تحت تاثیر ایدئولوژی دینی و مکتب اسلام توانستند با امکاناتی کمتر از امکانات دشمن، بر آنان پیروز شوند .
با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران در 31 شهریور 1359 سیل نیروهای مردمی در شرائط متفاوت بصورت جمعی ، فردی و بعضا سازماندهی ابتدایی بسوی جبهه های نبرد و شهرهای اشغال شده در جنوب و غرب و شمال غرب کشور گسیل داده شد و علی رغم سپاه تا به دندان مسلح ارتش عراق که تحلیل گران نظامی و متخصصان در این موضوع اذعان دارند بیش از 70 کشور بصورت مستقیم و غیر مستقیم در راستای کمک رسانی به رژیم بعث عراق فعال بودند ولی در ادامه جنگ علی رغم پیروزی های موقت عراق در ادامه ما شاهد عملیات ها و حرکت های تهاجمی موفق در عرصه نبرد به نفع نیروهای ایرانی هستیم و در کنار پیدا نمودن خود ، مسئله مهم تر نقش ایدئولوژی و یا همان باورهای عمیق مذهبی و ایمان و اعتقاد به رهبری امام خمینی را شاهد و این پیروزی ها که با یک رصد ساده نسبت به صحنه نبرد هیچ نتیجه گیری به دست نخواهد آمد الا همان نقش ایدئولوژی و در لفظ عام شهادت طلبی را معنا می نماییم . کتابنامه آزاد ، مهرداد ، زندانی فاو ، موسسه چاپ سوره ، 1383 ازغندی ، علیرضا و روشندل ، جلیل ، مسائل نظامی و استراتژیک معاصر ، تهران سمت ، 1374 روشندل ، جلیل ، امنیت ملی و نظام بین الملل ، تهران سمت ، 1374 اسماعیلی ، رضا ، نی نامه ، کنگره بزرگداش سرداران شهید و 36000 شهید استان تهران ، 1376 افراشی ، معصومه ، کفارها ، پالیزان افشین پور ، عبدالامیر ، شن های سرخ تکریت ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه ، 1387 امیریان ، داوود ، آقای شهردار ، موسسه چاپ سوره ، 1380 امیریان ، حسین و پیری ، مجید ، پل های خیبر ، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی امیریان ، داوود ، رفاق به سبک تانک ، سوره مهر ، 1381 نبارداران ، امیر حسین ، پلاک و بازو بند ، موسسه کیهان ، 1378 انجوی نژاد ، سید محمد ، حماسه یاسین ، چاپخانه سوره ، 1382 آوینی ، سید مرتضی ، گنجینه آسمانی ، نشر ساقی ، 1381 بابایی ، گلعلی ، نقطه رهایی ، انتشارات سوره مهر ، 1388 بایرامی ، محمد رضا ، عقاب های تپه 60 ، دفر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، 1387 بایرامی ، محمد رضا ، هفت روز آخر ، دفر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، 1387 براتی پور ، عباس ، مجموعه شعر دفاع مقدس ، سوره مهر ، 1388 برادران ، مریم ، اینک شوکران 1 ، روایت فتح ، 1382 برادران ، مریم ، دوره درهای بسته 2 ، روایت فتح ، 1382 بکتاش ، غلامرضا ، شعر کودک ، پالیزان بنیاد شهید انقلاب اسلامی ، امام در کلام شهیدان ، شاهد ، 1379 بنی لوحی ، سید علی ، خورشید شلمچه ، موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر ، 1382 بهبودی ، هدایت الله ، سفر به حلبچه ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، 1388 بهبودی ، هدایت الله ، پا به پای باران ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، 1387 جعفری مقدم ،عباس ، مجموعه داستان ویزای بهشت ، ناشر صریر جمی ،(حجت الاسلام امام جمعه ابادان) ، یاداشتهای روزانه جنگ ، دفتر ادبیات هنر مقاومت حوزه هنری ، 1387 چمران ، مصطفی ، خدا بود و دیگر هیچ نبود ، به کوشش مهدی چمران ، چاپ سوم 1381 چمران ، مصطفی ، جهاد و شهادت ، ناشر دفتر انتشارات جامعه اسلامی مدرسین حوزه علمیه قم ، 1361 حبیبی ، حامد ، گروگان گیری و آغاز جنگ ایران و عراق ، نشر معارف ،1382 حسام ، حمید ، دلیل ، ناشر بنیاد حفظ اثار و نشر دفاع مقدس حسن بیگی ، ابراهیم ، آژیر قرمز ، ناشر پیام آزادی ، 1376 حسینی ، سید حمید ، مفهوم پردازی آسیب شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت ، 1386 خواستار ، احمد ، نبرد الیچ ، ناشر بنیاد حفظ اثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس خیبری ، بتول ، گلچین خدا ، ناشر بنیاد حفظ اثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس سرهنگی ، مرتضی ، خانه کوچک زندگی بزرگ ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، 1387 درودیان ، محمد ، جنگ بازیابی ثبات ، تهران انتشارات مرکز مطالعات جنگ ، 1378 درودیان ، محمد ، خرمشهر تا فاو ، تهران ، 1378 درودیان ، محمد ، پایان جنگ ، تهران نشر مرکز ، 1378 درودیان ، محمد ، آغاز تا پایان ، نشر شوق درودیان ، محمد ، آغاز تا پایان ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1380 درودیان ، محمد ، شلمچه تا حلبچه ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1379 درودیان ، محمد ، خونین شهر تا خرمشهر ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1379 درودیان ، محمد ، فاو تا شلمچه ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1379 درودیان ، محمد ، خرمشهر تا فاو ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1379 درودیان ، محمد ، پایان جنگ ، چاپ و صحافی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، 1380 درویشی ، فرهاد ، ریشه های تهاجم ، چاپخانه پژمان ، 1380 دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ، خاطرات اسرای عراقی از خرمشهر ، انتشارات سوره ده نمکی ، مسعود ، فیلم نگار اسارت ، ناشر موسسه شهید آوینی ، 1384 دهقان ، احمد ، تک آخر ، چاپ ستاره سبز ، 1384 رجب زاده ، کریم ، صف عاشقان تمامی ندارد ، ناشر بنیاد مخدومی ، رحیم ، جنگ پابرهنه ، تولید دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوره هنری ،1386 رنگرزیان ، محمد هادی ، ما کربلایی هستیم ، ناشر شاهد ،1381 زارعی ، سید رحیم ، در حسرت خوبان ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس زریان ، رحیم ، شاخه آفتاب ، ناشر هنر رساه اردیبهشت ساسانی ، فرهاد ، خاطره و گفتمان ، جنگ ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری سهرابی نژاد ، محمد رضا ، بر شانه های رود ، ناشر خورشید باران شریعتی ، سید رسول ، عینک پدر ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس شفیعی ، سید علی ، دستهایم درخت میزایند ، ناشر هنر رسانه ای بهشت شکوهی ، شفیع ،ترکشهایم گرایم را گرفتند ، دفتر ادبیا ت و هنر مقاوم حوزه هنری صمدی ، علی ، ناجی کردستان ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، ستاد عبدالحسین ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، سردار خندان ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ،علمدار آسمان ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، پیمان عشق ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، یل سیستان ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، کاک ناصر ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 صمدی ، علی ، پیمان عشق ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1384 طاهر خانی ، ابوالفضل ، ناشر موسسه شهید اوینی ، 1382 عارفی ، محمد رضا ، گردان نیلوفر ، ناشر لشکر 41 ثارالله ،1376 عاکف ، سعید ، مسافران ملک تپاعظم ، ناشر جنات فکه ، 1384 عاکف ، سعید ، نسیم تقدیر ، ناشر موسسه شهید اوینی ،1384 عرفانیان ، مریم ، آخرین پرواز ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس علامه زاده ، آذر ، دریا خانم ،دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری فتاحی ، مهناز ، طعم تلخ خرما ، ناشر پالیزان فردوسی ، محمد رضا ، روی نقطه پراکندگی ، انتشارات سوره مهر فیروزی ، اسماعیل ، عقیق های فصل یادگاری ، انتشارات سوره مهر قدمی ، جبار ، سفر سرخ ، ناشر خورشید باران قنادان ، غلامعباس ، آتش در باران ، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی ، 1374 کاظمی ، اصغر ، خرمشهر در اسناد ارتش عراق، ناشر دفر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری کمری ، علیرضا ، بازیابی یک واقعه ، دفتر ادبیات و هنر حوزه هنری کریمی ، زهرا ، نقش سرمایه اجتماعی در گرایش به ایثار ، انتشارات سوره کریمی ، زهرا ، نقش سرمایه اجتماعی در گرایش به ایثار ، ناشر ، مجموعه مقالات همایش آسیب شناسی ترویج فرهنگ و ایثار و شهادت بابلسر ، 1386 کنگره بزرگداشت سرداران سیستان و بلوچستان ، از هیرمند تا اروند ، ناشر کنگره بزرگداشت سرداران و 14000 شهید سیستان و بلوچستان ، 1377 مازنی ، احمد ، پيشنهاد طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت ، نشريه جمهوري اسلامي ، 1382 مروج ، علی ، آسمان بابایی به روایت همسر شهید ، روایت فتح ، 1382 مركز فرهنگي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ، پل ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، 1366 مطلق ، محسن ، جاده های خلوت جنگ ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری محمدی پور ، فرامرز ، پیشانی بهار ، ناشر رستگار گیلان منصوری ، هوشنگ ، بی تاب مثل موج ، حوزه هنری چهار محال بختیاری مهاجر ، محمد باقر ، اسارت و آزادگان به روایت تصویر ، ناشر شهید آوینی ، 1385 مهر اندیش ، محمد رضا ، زندگی در ارتفاعات ، ناشر موسسسه شهید آوینی ، 1384 میربازل ، سید علی ، خانه ای با خشت های باران ، ناشر فصل پنجم ناطق ، ساسان ، به سختی فولاد به نرمی لبخند ، انتشارات سوره ناطق ، ساسان ، وقتی جنگ تمام شود ، انتشارات سوره ناطق ، ساسان ، آوازهای نخوانده ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری ناطق ، ساسان ، پش خاکریز یک نفر زنده است ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس نظر نژاد ، محمد حسن ، بابانظر ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری نوری زاد ، محمد ، پنجشنبه ، نشر قرن ، 1369 نیرومندان ، فاطمه ، کسی مثل خودش ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس نیسنی ، عبدالکریم ، پوتین ، ناشر شروع ولایتی ، علی اکبر ، تاریخ سیاسی جنگ ، تهران نشر فرهنگ اسلامی ، 1376 یاحسینی ، سید قاسم ، ظهور و سقوط خاندان تنگستانی ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری یا حسینی ، سید قاسم ، پنهان زیر باران ، دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری حسینی ، سید قاسم ، سهام خیام دختری از هویزه ، انتشارات سوره یزدان پناه ، زهره ، قواره ای برای دو نفر ، ناشر صریر
پیشینه تحقیق
يكي از بركات جنگ نابرابر دشمنان عليه اين مرز وبوم ومردم شريف ايران ، شكوفايي ورشد استعدادهاي معنوي واخلاقي جامعه به ويژه نسل جوان آن دوران بود . دستاورد اين تلاش بزرگ ، نمايان شدن جلوه هايي از فرهنگ ايثار وشهادت كه مي تواند ضامن عزت ، اقتدار، معنويت واخلاق جامعه باشد، اين فرهنگ يكي از راههايي است كه سلامت ومعنويت جامعه به ويژه نسل جوان را تضمين خواهد كرد . اگر چه فرهنگ جهاد وشهادت درذات دين اسلام وبه ويژه تشيع علوي وجود دارد، ولي براي نهادينه كردن اين فرهنگ غني وعزت بخش بايد تلاش نمود تا آن را به صورت فرهنگ عمومي درجامعه درآورد وبراي انجام اين امر مهم بايستي به نحوي اقدام نمود كه آثار وپيامدهاي مثبت آن براي نسل جوان وحاضر ك بستر انتقال اين فرهنگ به نسل هاي بعدي است ، پذيرفته شود. نسل گذشته ونسل جديد از آنجا كه جوانان بيش از ساير گروه هاي اجتماعي از نفوذهاي فرهنگي داخلي وخارجي متأثر مي شوند. دراين مقاله اين افراد ازبعد پذيرش يكي از اصيل ترين ارزش هاي كشور اسلامي يعني فرهنگ ايثار وشهادت مورد مطالعه قرار مي گيرند . نسل عبارت است ازگروهي از افراد كه تقريباً همزمان متولد شده اندو متقارن با يك رويداد تاريخي بوده اند، چنان كه تحت عنوان « نسل آن رويداد » خوانده مي شود . درايران به نسلي كه انقلاب وجنگ را درك كرده ، نسل اول وبه آنان كه تنها از جنگ به بعد رادرك كرده اند، نسل دوم گويند . اين كه هرنسل با نسل قبلي تفاوت هايي دارد ، امري طبيعي است وجهت تكامل انسان امري مطلوب بوده وچندان چالش برانگيز نخواهد بود. امّا برخي به گسسست بين نسل اول ودوم وبرخي به عدم انقطاع بين آنها قايل مي باشند وعواملي كه موجب گسست شده اند ، دردوبخش قابل مطالعه اند : الف)عوامل مرتبط با نسل گذشته : اگرنسل گذشته خواستار انطباق كامل وانكار تفاوت نسلي باشدوبه جاي دفاع عقلاني از ارزش هاي خود ،به دفاع تحكمي ازآنها بپردازد ، درزبان ملفوظ وزبان معقول با نسل بعد ناهمزبان شده است ودرمقابل لغزش ها وخطاهاي نسل جديد تحمل يا سعه صدر ندارد. ب)عوامل مرتبط با نسل جديد: ازويژگيهاي نوجواني است كه هنوز هويت مشخصي ندارد وهنوز نا پخته عمل مي كند (داشتن تفكر همه يا هيچ و.....) همچنان كه گذشت ،برخي به انقطاع بين نسل ها قايل شده اندو اظهار مي دارند درجامعه اي كه تثبيت وتغيير درآن سوي از عاملان ، يك سويه ومطلق انگاشته مي شود، استيصال رفتاري درآن همواره دور معيوب مي آفريند ، گسستگي وفقدان هويت مشترك درآن هنجار مي شود ودونسل ازهم بيگانه مي شوند وبه اقتضاي تغييرات شتابنده جهاني، سيراين گسستگي ها تصاعدي خواهد بود. آنان براي اثبات مدعاي خود، ملاك هاي انقطاع نسل ها را عرضه كرده اند : 1-ذهنيت وفضاي فكري ودرك كلي دونسل ازجامعه وجهان با يكديگر ناهمخوان مي باشد . 2-مفاهيم يك جامعه شبكه اي ساختمند هستند ويكي از ملاك هاي گسست نسل ها ، تغيير اين شبكه ساختمند نسل اول اند كه نه تنها توسط نسل هاي جديد به كارگرفته نمي شود ، بلكه گاهي مفاهيمي متناقض ومتضادبه جاي آنها نشسته است . 3-منابع اقتدارنسل اول چه كساني بودند واينك چه كساني اند « الگويابي يا الگوگيري ازالگوها » 4-نحوه آرايش وپيرايش وپوشش ووضع خانه وماشين دونسل بايكديگر متفاوت است . امّا فرهنگ ايثار وشهادت مانع چنين انقطاعي مي شود ، زيرا « الانسان عبيد الاحسان » ومگر مي شود يكي ازصدها درس بزرگ ايثارگونه عاشورا را كسي بشنود وصرف نظر از مذهبش به آن دل نبند د. هركجاي دنيا ودرهر تاريخي اگر شرايط مشابهي پيش بيايد ، مردماني هستند كه با ايثار مال وجان ، چنين فرهنگي را باز توليد كنند. انقلاب اسلامي ايران وجنگ تحميلي شاهد زنده وخوبي براين مدعا است . تا زماني كه مسئولان ورهبران هرنظام ، ثروت وقدرت واطلاعات را عادلانه توزيع مي كنند، فضاي معنايي واهدف وآرمان ها ي جامعه وشبكه مفاهيم والگوها وظاهر وباطن آنها با نسل هاي جديد يكسان خواهد ماند . با اين همه اين مقاله در پي پاسخگويي به اين سؤال است كه فرهنگ ايثار وشهادت با نسل هاي جديد چه مي كند وچه تاثيراتي برآنها مي گذارد؟ آثار فرهنگ ايثار وشهادت تاثير شگرف فرهنگ پربار ايثاروشهادت درگستره جهان بيني ملل ديني ازجلوه ممتازي برخوردار است اين فرهنگ با هويت قدسي خود توانايي سرشاري رادرمتأثر ساختن نهادهاي اجتماعي وساختارهاي سياسي به انضمام بافت فرهنگي جامعه دارا مي باشد وبي شك برترين اصل براي كسب رشد اجتماعي محسوب مي شود . شهادت كه نتيجه سلامتي روان، روحيه شجاعت وانتخاب آگاهانه است، مقاومت وپويايي جامعه را به دنبال دارد. چرا كه ريشه درقدرت ، صبر واستقامت ومبارزه با كفردارد واين عوامل درمجموع مقاومت جامعه را بالا برده واجتماعي را محرك وپويا مي سازد. درزير به برخي ازآثار فرهنگ شهادت درجامعه مي پردازيم . 1-پاسداشت حرمت وحكمت نسل گذشته: درگذشته همواره جوانان مظهر خامي وجهالت وپيران مظهر خردمندي وفضيلت بودند. هيچ فعل وانفعال نابخردانه اي ازپيران انتظارنمي رفت .
اختلافات ایران و امریکا و موضع گیری های ایران نسبت به فعالیت های القاعده
سوال:چرا ایران در قبال القاعده در عراق سیاست های دوگانه ای را اتخاذ کرده است؟
اشغال عراق در سال 2003 روابط ایران با این کشور وارد مرحله ی نوینی شد.مرحله ای که تهران در آن از یک سو نگران تسری نا امنی های بغداد به تهران بود و از سوی دیگر احتمال تهاجم امریکا با استفاده از خاک عراق به ایران را کشور می داد.
در نهایت ترس از تهاجم امریکا در اندیشه ی سیاست گذاران ایرانی,بر خطر تسری ناامنی ها فائق آمد و تهران برای مقابله با این احتمال,نا امن سازی عراق جهت درگیر ساختن آمریکا در آن کشور را در راس برنامه های خود قرار داد.
ایران از استقرار اوضاع در عراق اشغالی و تثبیت اوضاع امنیتی آن کشور بیمناک بود و از طرف دیگر خود را در کنار کشور هایی می دید که از سوی امریکا محور شرارت خوانده می شدند و در اولویت برنامه ی تغییر رژیم آن کشور قرار داشتند.
از سوی دیگر ایران از گسترش نا امنی و بی ثباتی در عراق و خروج امور از کنترل دولت مرکزی نیز بیم داشت,چرا که همچون سایر همسایگان عراق نگران تسری نا امنی داخلی این کشور به درون مرزهای خود بود.
بدین ترتیب از سال 2003 ایران سیاست های خود را در قبال عراق با توجه به این دو جهت متقابل تنظیم کرد.در واقع تحولات ایجاد شده و شکل گیری عراق جدید فصل جدیدی را در روابط دو کشور کرده استخشونت طلبی اسلامگرایی بنیادی - مهدی خدایی
بسم الله الرحمن الرحیم
مهدی خدایی
موضوع: خشونت طلبی اسلامگرایی بنیادی
پرسش اصلی: چرا بنیاد گرایان دست به خشونت می زنند؟
فرضیه : خشونت بنیادگرایانه پاسخی متقابل به رفتار فضای سیاسی زیست داخلی آنها و سلطه غرب در فضای بین الملل تحت عنوان احیاء طلبی دینی می باشد.هر چند برخی از روشنفکران مسلمان معتقدند باید میان نوگرایی دینی با بنیادگرایی یا رادیکالیسم دینی تفکیک قایل شد ولی بنيادگرايي اسلامي در طول حيات خود تحولات مختلف را پشت سر گذاشته است واين سير تحول به افراطي تر شدن هر چه بيشتر آن انجاميده است. اگر از بار معنایی ای که واژه بنیادگرایی به لحاظ تاریخی در اروپا و فرهنگ اروپایی یافته است، صرف نظر کنیم، حقیقت این است که تمامی جنبش های اسلامی معاصر را می توان به نوعی بنیادگرا به شمار آورد، زیرا شعار همه آنان بازگشت به ریشه ها و اصول است . بنیادگرایی اسلامی در شکل کلی آن به معنای بازگشت به آموزه های قرآن و سنت و احیای الگوی آرمانی حکومت اسلامی است . تا کنون حدود مفهومی واژه بنیادگرایی اسلامی به گونه ای که دقیقا قابل تشخیص و تمیز باشد، مشخص نشده است . محققان و متخصصان اسلام سیاسی معاصر، معانی متفاوتی از آن در نظر گرفته اند که از رادیکالیسم و تندروی و خشونت گرفته تا تجدید حیات طلبی اسلامی و اصلاح دینی در نوسان است. سامی زبیده بنیادگرایی اسلامی را چنین تعریف می کند: « بنیادگرایی اسلامی، اصطلاحی است که در مناقشات کنونی پیرامون خاورمیانه سربرآورده است . دایره شمول این اصطلاح دقیقا مشخص نیست; همین قدر روشن است که با این اصطلاح به جنبش ها و افکار سیاسی جدیدی اشاره می شود که غالبا مخالف و مبارز هستند و برای برپایی نوعی دولت اسلامی تلاش می کنند . این جنبش ها الگوی دولت اسلامی را در تاریخ مقدس جامعه سیاسی اصلی مؤمنان می جویند که محمد پیامبر [ص] در قرن هفتم میلادی در مدینه برپا کرد و در سایه خلافت خلفای راشدین - و در اسلام شیعی، تنها در سایه خلافت یکی از آنان، یعنی علی [ع] - استمرار یافت .»
تأثیر فرهنگ سازمانی بر فساد اداری
سوال:
فرهنگ سازمانی چه تأثیری می تواند بر فساداداری داشته باشد؟
فساد وتقلب پديدههايي هستند كه كليه كشورهاي جهان كم و بيش با آن دست به گريبانند . پيامد هاي مخرب فساد و تضاد آن با منافع عام ، از جمله اتلاف منابع ، كاهش رشد اقتصادي كشورها و كاهش اثر بخشي، باعث توجه روز افزون به اهميت پديده تقلب و فساد در جوامع مختلف شده است.
سازمانهاي جهاني از جمله سازمان جهاني شفافيت، موسسات عالي حسابرسي بين المللي INTOSAI و نيز ساير موسسات منطقه اي مانند مو سسات عالي حسابرسي آسيايي ASOSI ، بانك جهاني و … ضمن توجه به فساد و تقلب در جهان، به ارائه رهنمودهايي براي جلوگيري از فساد و تقلب خصوصا در كشورها و سازمانهاي عضو اقدام كردهاند و در آنها توجه به ارتقاي فرهنگ ارزشمداري، صداقت ، مسئوليت و پاسخگويي ، بهعنوان عوامل پيشگيري كننده مورد توجه قرار گرفته است.
رويكرد اصلي اين مقاله با توجه به تاثير متقابل فرهنگ سازماني و فساد ، براساس مدل ارائه شده ،بر آن توجه دارد كه فرهنگ سازماني قوي از جمله فاصله قدرت پايين ، فرد گرايي و ابهام گريزي و تاثيرات اين ابعاد در بروز عدالت خواهي ، جلوگيري از تبعيض وحاكميت شفافيت، ميتواند باعث مهار فساد و مانعي در فراگير شدن آن و نهايتا منجر به رونق و رشد و بالندگي جامعه شود و نياز به برخوردهاي قهر آميز و تنبيه را – باتوجه به عوارض نامطلوب آن – تا حد زيادي كاهش دهد.
اهمیت ژئوپلیتکی ایران و مشارکت امریکا درکودتای28 مرداد1332
سوال پژوهش: علت مشارکت امریکا در کودتای 28 مرداد سال1332 چه بود.؟
فرضیه: اهمیت ژئوپلیتیکی ایران در سال1953 مهمترین عامل مشارکت امریکا در کود تای 28مرداد بوده است.
بررسی ادبیات موضوع(پیشینه تحقیق):درباره کوتای 28 مرداد ومشارکت امریکا در ان اثار فراوانی به رشته تحریر در امده است که ما در اینجا بر اساس مطالعه تعدادی به دسته بندی انها میپردازیم.
دسته اول اثاری هستند که صرفا ارزش ژورنالیستی داشته وتنها به ذکر وقایع بدون تجزیه وتحلیل مسائل میپردازند،این دسته اثار به دلیل انکه پدید اورندگانشان بعضا شاهدان عینی حوادث بوده اند ارزشمند میباشند.از این گروه اثار میتوان به کتاب قلم وسیاست نوشته محمد علی سفری اشاره کرد که در بیست ودو فصل به ذکر حوادث تاریخی از شهریور 1320 تا 28 مرداد1332 میپردازد.وی که درسالهای 1951تا1953 خبر نگار روزنامه باخترامروز بوده با استفاده از تجربه روزنامه نگاری در صددپوشش خبری گسترده به حوادث ان سالیان میباشد.در کل این اثار صرفا به صورت ژورنالیستی بوده ودر صدد توصیف ووقایع نگاری بر امده وسعی در تحلیل ابعاد موضوع نکرده است.
جنگ ایران وعراق وعلل طولانی شدن آن
فرضیه:
" ناکارآمدی نهادهای بین المللی, باعث طولانی شدن جنگ ایران وعراق شده است."
نا کارآمدی نهادهای بین المللی:
1 - عدم صدور قطع نامه وبیانیه متاسب با شرایط جنگ.
2- عدم تشکیل جلسه ضروری ورسمی برای پایان دادن به جنگ .
3- حضور بضی از کشورهای طرفدار عراق در جلسات شورای امنیت.
4- عدم توجه به حملات شیمیایی عراق علیه ایران در جنگ.
وابط بین ایران و ایالات متحده آمریکا از آغاز تا سال 1325
سوال آغازین
چه عوامل و متغیرهایی باعث آغاز و همچنین گسترش روابط، بین ایران و ایالات متحده آمریکا از آغاز تا سال 1325 گردید؟
سوالات فرعی
1- آیا جهت گیری قدرت سوم در بین مقامات ایرانی در شروع روابط با آمریکا موثر بوده است؟
2- خطر کمونیست چه تاثیری در تغییر رفتار امریکا نسبت به ایران در این دوره داشت؟
3- آیا رقابت پنهان آمریکا با انگلستان را می توان از عوامل موثر در گرایش به نفوذ در ایران دانست؟
4- آیا منافع آمریکا در منطقه و تامین آن هم از لحاظ موقعیت سوق الجیشی ایران و هم از لحاظ منابع نفتی در درگیر شدن آمریکا در سیاست های ایران تاثیر گذار بوده است؟
5- آیا چارچوب مطرح شده یعنی نظریه پیوستگی جیمز روزنا ، برای بررسی روابط دو کشور در این دوره قابلیت بررسی را دارد؟
حضور ناتو در خلیج فارس و امنیت ملی ایران
موضوع:حضور ناتو در خلیج فارس و امنیت ملی ایران
سؤال:پیرو فروپاشی شوروی و پایان جنگ (1991) و شکل گیری معضل هویتی در تداوم موجودیت ناتو طرح گسترش ناتو به شرق به عنوان یک راهکارعملی در درون این نهاد مورد پذیرش قرار گرفت . در همین راستا بعد از اجلاس سال 2004 استانبول و ذیل راهبرد کلان گسترش ناتو به شرق حضور در خلیج فارس و بسط چتر امنیتی این نهاد تصویب شد . به همین روی با وجود حضور مداوم نیروهای آمریکایی درمنطقه با توجیه ایجاد نظم منطقه ای و حمایت از متحذان عرب خود تصویب این طرح (حضور ناتو ذر خلیج فارس) بی شک با قبض و بسط فضای امنیتی کشورهای منطقه مواجه خواهد بود . در همین راستا با توجه به نوع مناسبات ایران با غرب و به ویژه ایالات متحده این سؤال مطرح می شود که حضور ناتو در خلیج فارس چگونه فضای ایران را متأثر می نماید .
دكتركيومرث اشتريان
دكتركيومرث اشتريان فارغ التحصيل دانشگاه لاوال كانادا در رشته سياستگذاري عمومي و در حال حاضر استاديار و عضو هيات علمي گروه علوم سياسي دانشگاه تهران ميباشند . ايشان مؤلف چند كتاب و چندين مقاله به زبانهاي فارسي فرانسه و انگليسي و نيز داراي فعاليتهاي اجرايي در چند حوزه سياستگذاري عمومي مي باشند.
پژوهش با فرضيه آغاز مي شود نه با پرسش!
پژوهش با فرضيه آغاز مي شود نه با پرسش!
دكتر كيومرث اشتريان
عضو هيئت علمي دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران
مقدمه
ايده اصلي اين مقاله آن است كه داشتن يك پرسش براي آغاز كار پژوهشي كافي نيست . پژوهش عملا با فرضيه آغاز مي شود و نه ضرورتاً با طرح يك سوال. توجه به واژه هاي«عملا» و «آغاز» در اين جمله اساسي است. اين سخن بدان معناست كه يك پژوهشگر با داشتن يك پرسش در مقام بهت و سرگشتگي است اين سرگشتگي مي تواند باعث بي تحركي و خمودگي شود؛ پرسش بخودي خود بهت آور وخنثي است. تنها فرضيه است كه پژوهشگر را وادار به حركت براي تاييد و تكذيب مي نمايد.
اين مقاله از سنخ مقاله هاي مقدمه اي (Introduction) نيست. از اينرو ضرورتاً در پي آن نيست تا شرحي جامع از مبحث فرضيه در علوم اجتماعي را بيان نمايد. چنين كاري هم در تاليفات وهم در ترجمه ها بوفور انجام شده است كه در پايان اين مقاله به تعداد اندكي از آنها اشاره شده است. اما به هر حال ناچاريم به فراخور حال به برخي از مباحث مقدماتي (همچون تعريف فرضيه، ويژگيهاي يك فرضيه "خوب" و...) نيز بپردازيم. خلائي كه اين مقاله در پي پر كردن آن است عبارتست از: 1) نشان دادن اهميت فرضيه براي "آغازعملي" كار پژوهش، 2) رابطه فرضيه با مساله پژوهش، 3) تمركز بر فرضيه هاي پژوهشي در علوم سياسي و4) ساده سازي مباحث مربوط به فرضيه براي دانشجويان دوره كارشناسي علوم سياسي است.
مهندسي سوال : راهنماي عملي طرح سوال پژوهش
مهندسي سوال : راهنماي عملي طرح سوال پژوهش
|
گويند شيئي در اطاقي گم شده بود كسان بسياري براي پيدا كردن شي گمشده وارد اطاق ميشدند و پس از باز كردن در و كنار زدن پردهاي كه مقابل آن آويخته شده بود به جستجو ميپرداختند ولي نميتوانستند شيئ گمشده را پيدا كنند. فقط يك نفر توانست آن را بيابد و آن هم جستجوگر موفقي بود كه پس از باز كردن در, پردهي آويخته شده را به كناري نزد و جستجو را از همان پرده آغاز كرد… شي گمشده به پرده ي آويخته الصاق شده بود! پردهاي كه هيچ كس توجهي به آن نميكرد و بلافاصله پس از ورود, آن را به كنار ميزد. |
حكايت سوال پژوهش همچنين سرنوشتي دارد پيدا كردن گمشده اصلي در پژوهش در مرحله طرح سوال نهفته است. مرحلهاي كه بسياري ازدانشجويان و پژوهشگران تازه كار به آن بيتوجهي ميكنند. كسان بسياري با طرح يك موضوع كلي و مبهم با تصور اينكه يك سوال درست در ذهن دارند به جستجوي پاسخ ميپردازند كه البته هيچگاه هم به پاسخي شفاف نميرسند. بايستي به آنها نهيب زد كه پژوهشٍ خود را پس از طرح موضوعي كلي شروع نكنند. پژوهش با جستجو براي تهيه يك سوال دقيق شروع ميشود. جستجوي يك سوال دقيق و شفاف يكي از بخش هاي اصلي پژوهش است… براي طرح يك سوال هم بايستي به پژوهش پرداخت.
چگونه ميتوان به يك سوال دقيق دست يافت؟
تفكر عميق و پيوسته و تامل بسيار در سوال بايستي روح كلي حاكم بر جستجوي ما براي دسترسي به يك سوال شفاف باشد. براي نيل به اين مقصود ميتوان از تكنيكهاي عملي بهره جست. اين تكنيكهاي عملي ابزارهاي تفكر هستند ونه خود تفكر. انديشه ورزي را آسانتر ميكنند و به راهنمايي عملي دانشجويان در دستيابي به يك سوال شفاف ميپردازند. در اين مقاله به چند تكنيك ساده ولي در عين حال ظريف و پراهميت اشاره خواهد شد. بيترديد ميتوان به اين تكنيك ها افزود و بسته به مشكلات خاص دانشجويان و چارههايي كه براي آنها ميانديشيم ميتوان به ابداع تكنيكهاي جديد مبادرت ورزيد. تكنيكهاي ذيل حاصل تجربه نويسنده در تدريس درس روش تحقيق در علوم اجتماعي در مقطع كارشناسي وكارشناسي ارشد در چند دانشگاه كشور ميباشد.